العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
672
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
مال بنده به اولاد زن نمىرسد بلكه به خويشان پدرى او مىرسد . ولاء حقى است براى آزاد كننده نسبت به بنده و صاحب حق نمىتواند آن را بفروشد و ببخشد و در ضمن معامله شرط انتقال كند و باصطلاح جماعتى از اهل زمان ما حكم است نه حق اما پس از مردن صاحب و لا منتقل به خويشان پدرى او مىشود . و كشيده شدن يعنى سرايت كردن ولاء صحيح است مثلا كنيزى آزاد شد و پس از آزاد شدن زن بنده شد و از او آبستن گشت فرزند آزاد است . و آزاد كننده مادر مولاى بچه نيز هست تا پدرش بنده است و اگر آن بنده كه پدر فرزند است آزاد شود ولاى فرزند از آزاد كننده مادر به آزاد كننده پدر منتقل مىگردد . و اگر آزاد كننده پدر نباشد ارث فرزند به پدر و مادر و اولاد ذكور آزاد كننده مىرسد و اگر نباشند اقوام پدرى و اگر نباشند مولاى مولاى پدر و اگر نباشند مولى عصبه ( اقوام پدرى ) مولى